Vật chất dạng hạt, còn được gọi là ô nhiễm hạt hoặc PM10 và PM2.5, là một thuật ngữ mô tả các hạt rắn cực nhỏ và các giọt chất lỏng lơ lửng trong không khí. Vật chất dạng hạt có thể được tạo thành từ nhiều thành phần khác nhau bao gồm nitrat, sunfat, hóa chất hữu cơ, kim loại, đất hoặc các hạt bụi và các chất gây dị ứng (chẳng hạn như các mảnh phấn hoa, bào tử nấm mốc). Ô nhiễm hạt chủ yếu đến từ các phương tiện cơ giới, lò đốt củi, than, trấu và công nghiệp. Trong các trận cháy rừng hoặc bão bụi, ô nhiễm hạt có thể đạt nồng độ cực cao.

Kích thước của các hạt liên quan đến khả năng gây ra các vấn đề sức khỏe của chúng:

  • PM10 (các hạt có đường kính từ 10 micromet trở xuống): những hạt này đủ nhỏ để đi qua cổ họng, mũi và đi vào phổi. Một khi hít phải, những hạt này có thể ảnh hưởng đến tim, phổi và gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe.
  • PM2.5 (các hạt có đường kính từ 2,5 micromet trở xuống): những hạt này rất nhỏ nên có thể đi sâu vào phổi và vào máu. Có đầy đủ bằng chứng cho thấy việc tiếp xúc với PM2.5 trong thời gian dài (nhiều năm) có thể gây ra những ảnh hưởng xấu đến sức khỏe. Lưu ý rằng PM10 bao gồm PM2.5.

Ảnh hưởng sức khỏe tiềm ẩn khi tiếp xúc với các chất dạng hạt (PM10 và PM2.5):

Có rất nhiều ảnh hưởng sức khỏe khi bạn tiếp xúc với chất dạng hạt. Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra mối liên hệ giữa việc tiếp xúc với các hạt và gia tăng tỷ lệ nhập viện cũng như tử vong do các bệnh tim hoặc phổi. Mặc dù đã có nghiên cứu dịch tễ học rộng rãi, nhưng hiện tại không có bằng chứng nào về ngưỡng an toàn mà việc tiếp xúc với các chất dạng hạt không gây ra bất kỳ ảnh hưởng nào đến sức khỏe. Các ảnh hưởng đến sức khỏe có thể xảy ra sau khi tiếp xúc với chất dạng hạt cả ngắn và dài hạn.

Tiếp xúc ngắn hạn và dài hạ có các cơ chế tác động khác nhau. Phơi nhiễm ngắn hạn dường như làm trầm trọng thêm các bệnh đã có từ trước trong khi phơi nhiễm lâu dài có nhiều khả năng gây bệnh và làm tăng tốc độ tiến triển.

Tiếp xúc ngắn hạn (vài giờ đến vài ngày) có thể dẫn đến:

  • Mắt, mũi và cổ họng bị kích ứng
  • Làm trầm trọng thêm bệnh hen suyễn và các bệnh phổi như viêm phế quản mãn tính (còn gọi là bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính hoặc COPD)
  • Đau tim và loạn nhịp tim (nhịp tim không đều) ở những người bị bệnh tim
  • Gia tăng số người nhập viện hoặc tử vong sớm do các bệnh về hệ hô hấp và tim mạch.

Tiếp xúc lâu dài (nhiều năm) có thể dẫn đến:

  • Giảm chức năng phổi
  • Phát triển các bệnh tim mạch và hô hấp
  • Tăng tỷ lệ tiến triển của bệnh
  • Giảm tuổi thọ.

>>> Tìm hiểu để biết thêm thông tin chi tiết: tại đây

>>> Hạt nano là gì? Tại sao công nghệ đo hạt nano lại quan trọng?